فرهنگ انتظار و مهدویت
فرهنگ انتظار و مهدویت اقیانوس بی‌کرانی است که هر معتقد به امام قائم(عج) در حد بینش و دانش و تحقیقی که کرده از آن برداشت مي‌کند؛ نگرشی درست به ظهور منجی موعود از سلاله پاک پیامبر اسلام (ص) و درک صحیح از معیار‌ها، ارزش ‌ها و مسئولیت‌ ها و احیای امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح خود و جامعه است؛ رابطه ‌اي قوی و پایدار بر اساس رابطه ولایی، بین انسان و امام عصر(عج) ایجاد مي ‌کند. فرهنگ انتظار، حرکت ‌آفرین، امید بخش، تلاش ‌آور و نشاط ‌آور است و تمام ناهنجاری ‌های فردی و اجتماعی، یأس و نومیدی و خستگی و پوچ‌ گرایی را از بین مي ‌برد؛ فرهنگ حرکت و تلاش در جهت زمينه ‌سازي ظهور منجی موعود است؛ فرهنگ رویش و پویش و دریچه ‌اي به جهان آینده و راه نجات فردی و اجتماعی از بن ‌بست ‌ها و گرفتاری‌ هاي جسمی و روحی به شمار می ‌آید؛ مولد تلاش و حرکت به سوی آینده روشن و بهتر است. فرهنگ مهدویت زیربنای ایجاد نظم عادلانه جهانی در پرتو انسان کامل و رهبری معصوم به شمار می ‌آید و انسان‌ ها و جامعه را در برابر تمام بیماری ‌های فکری و روحی بیمه می ‌کند؛ فرهنگ مهدویت در پیشگیری بنیادی از تهاجم فرهنگی نقش اساسی دارد و تمام کمبود‌ها را جبران می ‌کند و تمام موانع را برمی ‌دارد و سکوی پرواز به جهانی آزاد و بهتر است. این فرهنگ انسان و جامعه را برای تحقق جامعه مهدوی آماده می‌ سازد و فرهنگ اصلاح خود و جامعه، آمادگی برای ایثار و تسلیم فرمان مولای خود شدن است؛ فرهنگ اندیشه، طرح و عمل، تزکیه، عشق، حرکت، جهاد و شهادت به شمار می‌ آید. منتظر، انسان مسلمان متعهدی است که هر لحظه انفجار قطعی نظام‌ هاي ضدانسانی را انتظار می‌ کشد و همواره خود را برای شرکت در چنین انقلاب جهانی و بدر دومی آماده می ‌کند که با شمشیر علی(ع) و زره پیغمبر (ص) و به دست فرزند این دو برپا مي ‌شود. فرهنگ انتظار و مهدویت، فرهنگ تلاش مستمر، با برنامه و خستگی ‌ناپذیر و حرکت در مسیری هدفمند است و به‌ ‌طور منظم برای شناخت ارزش ‌ها و باورها و مشخص ‌کردن اهداف، سیاست‌گذاری ‌ها، برنامه‌ريزي‌ ها و اجرای آنها همراه با نظارت و کنترل تلاش می ‌کند و زمینه‌ های ظهور منجی عالم و رشد و تکامل پایدار انسان و جامعه را فراهم می ‌سازد.
برای زمينه ‌سازي تغییر و تحولات فردی و اجتماعی، لازم است اقدامات مختلفی انجام شود؛ از جمله:
1. درک و شناخت امام و نیاز مبرم به او و درک حق ولایت او؛
2. داشتن عشق و محبت به امام؛
3. پذیرش ولایت و سرپرستی و حاکمیت و پیشوایی امام؛
4. بستن عهد و پیمان با امام؛
5. اطاعت و تبعیت از امام؛
6. شناخت و اطاعت از ولی ‌فقیه و قیام علیه ستم و استقرار نظام اسلامی.

انسان با طی این مراحل، آمادگی ‌هاي فکری و روحی لازم را پیدا مي ‌کند و مي ‌تواند هدفمند و بر اساس طرح راهبردی طولانی ‌مدت برای آماده‌ سازي زمینه‌ های ظهور حرکت نماید و مقدمات لازم را برای حکومت جهانی مهدی موعود(عج) آماده سازد.

آیت ‌الله مکارم شیرازی، چند آمادگی را برای پذیرای چنان حکومتی، ضروری می ‌دانند:
1. آمادگی فکری و فرهنگی (سطح فکری و فرهنگی مردم جهان چنان بالا رود که بدانند مسأله نژاد، مرزهای جغرافیایی، تفاوت رنگ‌ ها و زبان ‌ها و سرزمین‌ ها نمي‌ توانند بشر را از هم جدا سازند)؛
2. آمادگی اجتماعی (مردم جهان باید از ظلم و ستم و نظامات موجود خسته و مأیوس شوند)؛
3. آمادگی تکنولوژی و ارتباطی (وجود فن ‌آوری نه ‌تنها مزاحم حکومت جهانی عادلانه نیست، بلکه شاید بدون آن وصول به چنین هدفی محال باشد)؛
4. آمادگی ‌های فردی (حکومت جهانی قبل از هر چیزی به مؤمنان کوشا و باارزش نیاز دارد تا بتوانند مسئولیت چنان اصلاحات عظیمی را به دوش گیرند).

با توجه به این موارد، برای آماده‌ سازي زمینه ‌های ظهور، به برنامه ‌ای منظم و راهبردی نیاز است که در آن اهداف، مسیر حرکت و راهبردها، سیاست‌ گذاری ‌ها و برنامه ‌ريزي ‌ها در آن مشخص شده باشد و در مرحله اجرا به تخصیص منابع، نظارت و کنترل مستمر بر کلیه فعالیت ‌ها نیاز دارد. این برنامه راهبردی از چند مرحله ذیل تشکیل مي ‌شود:
1. بررسی نظام ارزشی و مشخص کردن معیار‌ها و ارزش ‌ها؛
2. بررسي وضعيت فعلي در داخل و خارج از کشور؛
3. بررسي فرصت‌ ها و تهديد‌ها و نقاط ضعف و قوت؛
4. مشخص‌کردن اهداف کوتاه‌ مدت، ميان ‌مدت و بلندمدت، مانند قسط و عدل، ظلم‌ ستيزي و... ؛
5. تدوين راهبرد طولانی ‌مدت در زمینه قسط و عدل و ظلم‌ ستيزي؛
6. تدوين سياست ‌هاي مورد نیاز بر اساس اهداف و راهبرد تعيين ‌شده؛
7. تهيه برنامه ‌هاي کوتاه و میان ‌مدت و تخصيص منابع و بودجه؛
8. نظارت و کنترل مستمر بر کلیه فعالیت ‌ها در این زمینه؛
9. در نظر گرفتن عوامل مؤثر در این جهت.

ابتدا باید تصمیم‌ گیری ‌های راهبردی صورت گیرد تا در زمینه ‌های مختلف فرهنگی، علمی، آموزشی، تحقیقاتی، هنری، ورزشی، اقتصادی، اجتماعی، صنعتی و تکنولوژی، ما را به زمینه‌ های مورد نیاز برای ظهور منجی عالم نزدیک نماید.

مدل پیشنهادی برای تدوین و اجرای راهبرد آماده‌سازي زمینه‌های ظهور
در زمان غیبت صغرا، برنامه و ساختاری حساب ‌شده تهیه و اجرا شد تا شیعیان در دورترین نقاط جهان مانند ایران، مصر، عراق، مراکش، شمال افریقا و جزیرة ‌العرب از طریق وکیلانی معتقد که در شبکه ارتباطی مخفی ‌ای فعالیت مي ‌کردند، مسائل خود را با نایب خاص امام در میان بگذارند. نایبان چهارگانه با همکاری دستیاران و وکیلان خود، جامعه شیعه را در جهت اهداف اسلامی هدایت مي‌ کردند. نایبان توانستند راه ارتباطی مؤثر و مطمئنی بین نقاط شیعه ‌نشین ایجاد نمایند که برای حفظ سازمان رهبری در جهان تشیع سرنوشت ‌ساز بود. این برنامه ذهن شیعیان را برای پذیرش اصل غیبت آماده نمود. در آن زمان نایبان چهارگانه رهبران و کارگزاران جامعه شیعه به شمار می ‌آمدند که امام زمان(عج) آنها را به طور مستقیم انتخاب کرده بودند. شیعیان به وسیله این شبکه پنهانی با مرکز رهبری در بغداد و یا سامرا ارتباط برقرار مي ‌کردند.
در زمان غیبت کبرا نیز برای آماده کردن زمینه‌ های ظهور، به طرح یا راهبردی کلی نیاز است تا به صورت منسجم و منظم، تمام بخش ‌هاي مختلف فرهنگی، هنری، آموزشی، پژوهشی، علمی، تکنولوژی، صنعتی، کشاورزي و خدمات را برای اهداف تدوین شده در این مسیر هدایت نماید. استقرار عدالت و گسترش آن تنها با دگرگونی ارزش ‌ها و معیار‌ها و تغییر در تمایلات مردم کافی نیست، بلکه به برنامه ‌ای راهبردی و ساختاری مناسب نیاز دارد. این برنامه باید ویژگی ‌هایی داشته باشد که در طول زمان ارزیابی گردد تا اشکالاتش برطرف شود؛ به صورتی که در نهایت گنجایش عدالت مهدوی را داشته باشد.

شناخت نظام ارزشی و مشخص کردن معیار‌ها و ارزش‌ها
برای مشخص کردن اهداف و تدوین و اجرای راهبرد‌ها و برنامه ‌ريزي ‌های مورد نیاز، قبل از هر کار باید جهان ‌بيني، اعتقادات، معیار‌ها و ارزش ‌ها بر اساس اصول قرآنی و سنت پیامبر (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام)، ارزیابی و پالایش شود؛ زیرا هر کس بر اساس جهان ‌بینی و عقاید خود به مسائل نگاه مي‌ کند و سیاست ‌گذاری ‌هايی را برای رسیدن به اهداف آتی در زندگی فردی و اجتماعی در نظر مي‌ گیرد. در واقع بر اساس جهان ‌بيني و اعتقادات، مسئولیت ‌های هر کس مشخص مي ‌شود. بنابراین، برای شکل‌ گیری معیار‌ها و ارزش ‌ها در انسان، باید از قرآن و سنت پیامبر (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام) الگو گرفت و ابتدا خود را پالایش کرد و از صحت جهان ‌بيني، اعتقادات، معیار‌ها و ارزش ‌های خود مطمئن شد.

جامعه مهدوی باور و افق آینده انقلاب ماست. برای بیدارکردن اندیشه‌ ها و تبیین راه نجات از ظلم و بي‌ عدالتی، به جهاد و ازخودگذشتگی و گسترش امر به معروف و نهی از منکر و تشکیل نهضت ‌های عدالت ‌خواهي و ظلم‌ ستيزي نیازمندیم. برای انجام دادن این امر مهم، باید بدانیم که برای تضمین عدالت ‌پروری، به انسان‌ هاي عدالت ‌پیشه و عدالت ‌مدار نیاز است. این اصل قرآنی (إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ) نشان مي ‌دهد تا انسان ‌ها از درون متحول نگردند و ریشه‌ های ستمگری در خودشان خشکانده نشود، عدالت‌ پروری و عدالت‌ گستری ناممکن و غیرعملی است. این آیه به زمینه ‌های فردی و اجتماعی اشاره مي‌ نماید. دولت باید برای ترویج فرهنگ مهدویت و آماده ‌سازي مقدمات ظهور در تمام زمینه ‌ها برنامه راهبردی داشته باشد و بستر‌های مورد نیاز را فراهم نماید. همچنين باید فرهنگ سخت کوشی و پیروی بي ‌قید و شرط از امام معصوم و ولی‌فقیه، حمایت و ترویج شود. این مسأله در جامعه باید به خوبی درک شود که قیام امام بر اساس حق و برای تحقق قسط، احیای عدل، نابودی ظلم و استکبار و نفی تحریف ‌ها و کژروی ‌هاست. با بسترسازی و تعمیق و گسترش فرهنگ مهدویت، مي ‌توان نزدیکی و ارتباط مؤثر و سازنده ‌اي بین ادیان مختلف و مذاهب اسلامی ایجاد نمود. با ایجاد نهضت عدالت‌ خواهي و ظلم ‌ستيزي، مي ‌توان در مسیری حرکت نمود و موقعیتی ایجاد کرد که در نهایت به ظهور منجی عالم بینجامد. برای این ‌کار باید طرح و برنامه داشت و برای تحقق قسط و عدل و جلوگیری از تبعیض و بي ‌عدالتی کوشید و قوانین لازم را تدوین و اجرا نمود. هم‌چنين برای افزایش یکدلی و یک‌ پارچگی نظام اسلامی و افزایش عزم ملی باید بسترسازی کرد. تمام فعالیت ‌های قوای سه‌گانه در نظام اسلامی نیز باید برای ایجاد زمینه ‌های ظهور، هماهنگ و یکپارچه شود. برای این‌کار لازم است تا فرهنگ معرفت امام و اطاعت از او و ولی‌فقیه ترویج گردد. همچنين فرهنگ جهاد، انفاق، ایثار، شهادت و ساده ‌زیستن از مدیران ارشد جامعه اسلامی شروع شود. به علاوه از یک طرف فرهنگ عشق و محبت به محرومان و مستضعفان و فروتنی در مقابل آنها گسترش یابد و از طرف دیگر فرهنگ مقاومت در مقابل ظلم و بي‌ عدالتی تشویق گردد. برای امیدوار نگه ‌داشتن انسان ‌ها و از بین بردن ناامیدی در آنها، باید مسئولان نظام اسلامی با تدوین و اجرای برنامه‌های را‌هبردی تلاش نمایند تا مشکلات را حل نمایند و فرهنگ عشق به قرآن و پیامبر (ص) و ائمه معصومین (علیهم السلام) را گسترش دهند و قسط و عدالت نسبی را در جامعه برقرار سازند.

ادامه دارد . . .