اشاره
امام مهدی (عج) فرزند امام حسین علیه السلام و فرهنگ انتظار، برآمده از فرهنگ عاشوراست و این دو پیوندی دیرین و محکم با یکدیگر دارند. یکی پشتوانه فرهنگی و زمینه ساز برای دیگری است؛ یکی رمز حیات شیعه است و دیگری رمز بقای آن؛ یکی رمز قیام و به پا خاستن شیعه است و دیگری عامل حفظ و استمرار آن. مهدی(عج) وارث عاشوراست، همچنانکه حسین علیه السلام وارث پیامبران است. پیوند عاشورا و انتظار و حسین علیه السلام و مهدی(عج)، پیوند پدر و فرزند است. این پیوند روشن و گویا، از نگاه نامحرمان نیز مخفی نمانده تا آنجا که می گویند: «شیعه با دو نگاه همراه است: نگاه سرخ و نگاه سبز؛ عاشورا و ظهور. با الهام از یکی انقلاب می کند و با دیگری آن را استمرار می بخشد». به یقین انتظار و عاشورا دو بال پرواز شیعه است؛ اگر این دو نبود چشمه غدیر می خشکید.

همسانی امام حسین علیه السلام و امام مهدی(عج)
یاد امام حسین علیه السلام ، نخستین کلام مهدی (عج)
در کتاب های شیعه، در روایاتی چند به نخستین سخنان امام مهدی(عج) پس از ظهور اشاره شده است. از جمله محدث بزرگوار شیخ علی یزدی حائری(ره) روایتی را نقل می کند که می گوید: «زمانی که حضرت مهدی(عج) ظهور می کند، مابین رکن و مقام می ایستد و پنج ندا می دهد و در این پنج ندا، خود را به جهانیان معرفی می کند. حضرت ندا می دهد: آگاه باشید ای اهل عالم که منم شمشیر انتقام گیرنده، بیدار باشید ای اهل عالم که جد من حسین علیه السلام را تشنه کام کشتند، بیدار باشید که جد من حسین علیه السلام را عریان روی خاک افکندند. آگاه باشید ای اهل عالم جد من حسین را از روی کینه توزی پایمال کردند». حضرت در این سخنان، از امام حسین علیه السلام سخن گفته و یکی از دلایل قیام خود راگرفتن انتقام خون امام حسین علیه السلام می داند.

یاد امام حسین علیه السلام در میلاد حضرت مهدی(عج)
یکی از شب های با عظمت سال، شب تولد یوسف زهراست که در روایات، برترین شب های سال بعد از شب قدر شمرده شده و شب زنده داری در آن پرثواب و بابرکت است. عاشقان حضرت در آن شب، یاد امام حسین علیه السلام را در دل های خود زنده می کنند و با زیارت عاشورا جان خود را صفا می بخشند؛ چرا که شب میلاد امام عصر(عج)، شب زیارتی مخصوص سالار شهیدان است. بااندکی دقت در محتوای زیارت عاشورا و خواندن آن در شب نیمه شعبان و ارتباط این دو، در می یابیم که می توانیم با قیام و انقلاب و شهادت و نفرت شدید از دشمن، خود را به امام زمان (عج) نزدیک کنیم.

شب قدر و یاد امام حسین علیه السلام
شب قدر، شب امام زمان(عج) است و ملائکه و روح بر آن حضرت نازل شده، تقدیر امور را در اختیار آن حضرت می گذارند. پیشوایان معصوم علیهم السلام در تفسیر سوره قدر فرموده اند: در این شب فرشتگان، مقدّرات یک سال را نزد ولیّ مطلق زمان آورده، بر او عرضه و تسلیم می کنند. در چنین شبی یاد امام حسین علیه السلام در دل ها زنده می شود؛ چرا که یکی از اعمال مستحبی شب قدر، زیارت امام حسین علیه السلام است. برای زائران امام حسین علیه السلام در ماه مبارک رمضان، به ویژه در شب قدر، پاداش های بزرگی وعده داده شده است.

دعای ندبه و یاد امام حسین علیه السلام
یکی از دعاهای بسیار مهم و با ارزش، دعای ندبه است که عاشقان حضرت مهدی(عج) هر صبح جمعه دور هم گرد آمده و با خواندن آن، با حضرت تجدید عهد و پیمان می کنند. بخش عمده و چشم گیر این دعا، پناه بردن به حضرت مهدی(عج) و تأسف از غیبت و دردمندی، از فراق آن بزرگوار است. بخش هایی از این دعا هم به جد بزرگوار امام زمان(عج) سالار شهیدان مربوط می شود. ندبه کنندگان مهدی(عج)، منتظران منتقم آل محمدند تا تقاص خون به ناحق ریخته شده فرزند فاطمه علیهاالسلام را بگیرد و موجب شادی رسول خدا صلی الله علیه و آله شود. صبح جمعه و دعای سوزان ندبه، در فراق امام زمان(عج) و یاد سیدالشهدا علیه السلام است و چه بسا همین یاد امام حسین علیه السلام ، اثری ژرف در صدق و صفای دعاکننده بر جای نهد.

زیارت عاشورا و یاد مهدی(عج)
زیارت عاشورا که از سوی امام محمد باقر علیه السلام به شیعیان و شیفتگان تعلیم داده شده، مضامین والایی دارد. در یکی از قسمت های این زیارت، زیارت خوان، مشارکت در خونخواهی امام حسین علیه السلام به دست امام زمان (عج) را طلب می کند؛ چرا که مقصود از امام منصور، حضرت ولی عصر(عج) است. علت نامگذاری حضرت به منصور این است که ایشان در طلب خون جدشان یاری می شود. امام باقر علیه السلام در شرح آیه شریفه، «و من قُتل مظلوما» فرمودند: «مهدی(عج) منصور نامیده شد، همان طور که احمد به محمد صلی الله علیه و آله و عیسی به مسیح علیه السلام نام گذاری شده است».

روز عاشورا و یاد حضرت مهدی(عج)
جلوه ای دیگر از ارتباط دو فرزند زهرا علیهاالسلام، امام حسین علیه السلام و حضرت مهدی(عج) روز عاشوراست که دل عزاداران به عشق ولی عصر(عج) می تپد و ذکر قیام اباعبداللّه با یاد امام زمان(عج) همراه می شود. امام باقر علیه السلام در حدیثی نحوه زیارت افرادی را که در شهرهای دور هستند و نمی توانند قبر امام حسین علیه السلام را در روز عاشورا زیارت کنند، بیان فرموده و آنها را به تعزیت یکدیگر سفارش کرده است. راوی می گوید: پرسیدم چگونه یکدیگر را تعزیت بگویند؟ حضرت فرمود: «بگویند: خداوند اجر ما و شما را در مصیبت حسین علیه السلام فراوان گرداند و ما و شما را از کسانی قرار دهد که به همراه ولیّ (خون) امام حسین علیه السلام ، امام مهدی (عج) از آل محمد صلی الله علیه و آله طلب خون آن حضرت کرده و به خونخواهی او برخیزیم».

حضرت مهدی(عج) خونخواه امام حسین علیه السلام
از نوای غریبانه یاری خواهی امام حسین علیه السلام قرن ها می گذرد، اما انعکاس آن را می توان در لحظه لحظه تاریخ به گوش جان شنید. این فریاد نه تنها رو به خاموشی نگذاشته، بلکه هر روز پرصلابت تر، بر خروش و جوشش آزادگان جهان افزوده است. گویا امام حسین علیه السلام قرن هاست چشم به راه دوخته و به انتظار نشسته است تا امام مهدی(عج) ندایش را پاسخ گوید و پرچم بر زمین مانده اش را به دوش گیرد. روز ظهور، هنگام پاسخ به یاری خواهی مظلومانه امام حسین علیه السلام است و حضرت مهدی(عج) پاسخ دهنده آن. قرآن این ارتباط را با مفاهیم مختلفی بیان کرده است؛ از جمله آیه 23 سوره اسراء، از امام حسین علیه السلام با صفت مظلوم و از امام مهدی(عج) با صفت منصور و خونخواه امام حسین علیه السلام یاد کرده است. امام باقر علیه السلام در تفسیر این آیه فرمود: «منظور آیه، حسین بن علی علیه السلام است که مظلوم کشته شد و ما اولیای دم اوییم. چون قائم ما قیام کند، به خونخواهی حسین علیه السلام برآید».

مهدی (عج) مفسر امام حسین علیه السلام
امام مهدی (عج) در بعضی روایات، حضرت امام حسین علیه السلام را این گونه توصیف می کند: «تو ای حسین! برای رسول خدا فرزند، برای قرآن سند و برای امت بازو بودی. در طاعت خدا تلاشگر و به عهد و پیمان حافظ و مراقب بودی و از راه فاسقان سر بر می تافتی. آه می کشیدی؛ آه آدمی که به رنج و زحمت افتاده است. رکوع و سجود تو طولانی بود. زاهد و پارسای دنیا بودی؛ زهد کسی که از دنیا رخت برکشیده و با دیده وحشت زده به آن نگاه می کند».
در این عبارات، امام (عج) جد بزرگوار خود را سند و پشتوانه قرآن و بازوی پرتوان امت و دین اسلام در همه دوران معرفی کرده است که از راه و روش فاسقان روی برگردان بود و با آنان از راه گفت و گو و صلح وارد نمی شد و عبادت آن حضرت مایه شگفتی بود.

امام حسین علیه السلام مفسر مهدی(عج)
امام حسین علیه السلام در روایتی امام مهدی (عج) را معرفی کرده و می فرماید: «دوازده امام از ما هستند؛ علی بن ابی طالب اول آنان و آخرشان نهمین فرزند من و قائم به حق است. خدا به برکت وجود وی زمین مرده را زنده و آباد می کند و دین حق را برتمام ادیان پیروز می گرداند، گرچه مشرکان کراهت داشته باشند. مهدی(عج) مدتی از نظرها غایب می گردد. در زمان غیبت، گروهی از دین خارج می شوند، ولی گروهی دیگر ثابت قدم می مانند و از این راه اذیت ها خواهند دید. از باب سرزنش به آنان گفته می شود: اگر عقیده شما صحیح است، پس امام موعود شما چه زمانی قیام می کند؟ ولی بدانید که هر کس در ایام غیبت، آزار و تکذیب دشمنان را تحمل کند؛ مانند کسی است که در کنار رسول خدا با شمشیر جنگیده است».

کمک خواهی
فریاد کمک خواهی امام حسین علیه السلام هنوز هم به گوش می رسد و فریاد یاری طلبی حضرت مهدی(عج) نیز همیشه بلند است. او در ظهور خود به دیوار کعبه تکیه داده، بانگ برمی آورد: ای مردم! ما از خداوند یاری می جوییم. هر که می خواهد، ما را اجابت کند... . از شما می خواهم که به حق خدا و به حق رسول خدا و به حق خودم بر شما ـ که حق قرابت رسول اللّه است ـ به ما کمک کنید و کسانی را که به ما ظلم می کنند، از ما بازدارید که ما را ترسانده و بر ما ظلم کرده اند... اهل باطل حقمان را گرفتند و بر ما افترا بستند. خدا را درباره ما در نظر آورید! ما را تنها نگذارید و خوارمان نکنید. یاری مان کنید که خداوند شما را یاری می کند».