برخی گمان کرده اند که « ولایت تکوینی امام » به معنای تفویض امر عالم به شخص امام است که این با عقیدۀ توحید افعالی سازگاری ندارد . وقرآن نیز یهود را به جهت این عقیده شدیداً مورد سرزنش قرار داده است .
برای جمع بین اعتقاد به « توحید افعالی » و اینکه در عالم وجود هیچ کاری بدون اراده و مشیت خداوند انجام نمی گیرد و اعتقاد به «ولایت تکوینی » امام باید گفت:
اولاً: هرگز تمام امور عالم به امام واگذار نشده است.
ثانیاً: در آن اموری نیز که امام تصرّف تکوینی می کند همانند سایر امور ، اراده و مشیّت خاص الهی نیز بر آن تعلّق گرفته است .
