این برهان را با دو مقدّمه بیان می کنیم :

الف. خداوند متعال تجلیّات جمالی و جلالی دارد ، و در الوهیّت و تجلیّات و صفات خود کامل است .

ب. به مقتضای تقابل بین قطبین و محاذات بین قطب الوهیّت و تجلّی تام ،و بین قطب عبودیّت و متجلّی و مجلای تام و لزوم سنخیّت بین این دو ، لازم است که در روی زمین انسان کامل در عبودیّت و متجلّیات الهی موجود باشد تا تجلّی اَتَمّ بدون مجلای اَتَمّ لازم نیاید . واین انسان کامل کسی غیر از حجت خدا و خلیفه و ولیّ او نیست که در اصطلاح فلسفه اشراقیون از او یه « کلمۀ قدسیۀ الهیه » تعبیر شده و در فلسفۀ مشّائیون از او به « عقل دهم » تعبیر می شود . و اوست که چگونگی خضوع و عبادت مناسب با شأن و مرتبه خداوند را می داند و به آن عمل می کند ، و چنین کسی جز حضرت حجه بن الحسن المهدی علیه السلام در این زمان نیست .