خداوند در قرآن می‌فرماید: و ما خَلقَتِ الجِنَّ و الانسانَ اِلّا لِیَعبُدون ، و ما جن و انس را نیافریدیم مگر برای اینکه مرا پرستش کنند.1
در تفاسیر این گونه آمده که هدف از شناخت که مبتنی بر عبادت باشد انسان را به تکامل می رساند اما یک نکته دارد این که ما چگونه باید خدا را بشناسیم یعنی خداشناسی مسیر دارد این که ما باید خدا را بشناسیم که شکی در آن نیست ولی خدا را چگونه می توان شناخت خدا در کجاست ما از حضرات و معصومین راه شناخت خدا را مشاهده می کنیم که از چه مسیری و راهی می توان رفت تا خدا را بشناسی اگر از مسیر آنها برویم راه خدا شناسی است ولی اگر از مسیر دیگری برویم امکان ندارد که بتوانی ادعای خداشناسی بکنیم. در روایت بسیار ارزشمندی حمزه اینگونه روایت می کند: که می گویید امام باقر عليه السلام فرمودند: کسی خدا را حقیقتاً عبادت می کند که خدا را بشناسد اگر کسی خدا را نشناسد آن عبادتی هم که می کند آن را به ضلالت و گمراهی می کشاند صرف عبادت نجات نمی دهد اگر عبادت مبتنی بر شناخت و معرفت نباشد .2
ابو حمزه می گوید من از آقا پرسیدم: آقا جان فدای شما شوم این معرفت خدا یعنی چه و ما چطور می توانیم معرفت خدا را داشته باشیم . خداشناسی در کلام امام باقر (یعنی توحید و عبودیت در برابر این توحید هر چه او بگوید ) و بعد آقا می فرمایند پیامبرانش را خصوصاً پیامبر آخر زمانش را تصدیق کردن و بعد می فرماید پذیرفتن ولایت امیرالمومنین و ائمه بعد از آن حضرت و بیزاری جستن از دشمنان اهل بیت و بعد حضرت می فرمایند این گونه خدا شناس می شوید و این کلمات در بین اهل بیت جایگاه ویژه ای دارد و همه این ها یک مجموعه را بیان می کند و امکان ندارد شناخت خدا بدون اولیا وخلفای خودش در زمین صورت گیرد و این ها تفسیر شده و اینکه ما ذات خدا را نمی توانیم بشناسیم.
حضرت سید الشهدا (ع) در کنار اصحابشان و می فرمایند: «مردم، خدا بندگانش را نیافریده مگر اینکه او را بشناسی»3 یعنی حقیقت انتهای معرفت الله، مؤمنی که خدا را بشناسد معرفت پیدا می کند و خدا را عبادت می کند عبودیت محض یعنی اینکه در مقابل اراده مولای خودم، اراده ای نداشته باشم این که هر چه خدای حکیم می گوید چه بایدها باشد و چه نباید ها اطاعت کنم . حضرت سید الشهدا فرمودند: اگر بنده ای این گونه خدا را عبادت بکند بی نیاز از عبادت غیر خدا است. در این جا یک شخصی امام حسین سوال کرد: پدر و مادر به فدای شما این معرفت الله که شما می فرماید چیست خداوند انسان هارا آفریده برای این معرفت ما چه کار بکنیم که این معرفت را به دست بیاوریم امام حسین (ع) در جواب می فرماید : «معرفت اهل هر زمانی آن امامی است که خداوند اطاعت آن امام را برای مردم واجب کرده» یعنی چی ، الان که در دوران غیبت هستیم موقعی که به ما می گویند خدا شناسی که امام زمان حال خود را بشناسیم، اگر امام زمان خود را نشناسیم و اقرار به امامت و ولایت او را نداشته باشیم قطعاً ما خداشناس نخواهیم شد این که حضرات مصومین می فرمایند: «به سبب ما خدا شناخته می شود به سبب ما خدا عبادت می شود.» وآن جا که از سید الشهدا سؤال می شود معرفت الله یعنی چه می فرمایند: «معرفت امام واجب الاطاعه»یعنی صرف عبادت کار ساز نیست. به تعبیر امام باقر که در اصول کافی آمده است: «اگر شما عبادتی را بکنید و آن عبادت متفرع بر شناخت امام زمان شما نباشد قطعا گمراهید.»
شما در واقعه عاشورا تفکر کنید؛ کسانی که حضرت را شهید کردند همه جزء آدم های بی دین و بی نماز و جنایت کار بودند؟! نه خیر این طور نیست؛ خیلی از آنها نماز می خواندند، خیلی ها نماز شب می خواندند، ولی چون ولایت الله را قبول نداشتند این طور شدند. آن کسی که ولایت را قبول ندارد به تباهی می رسد؛ مثلاً فرماند سواره نظام عمر سعد که در نمازش به جای سوره توحید، سوره بقره را می خواند، ولی بر حقیقت نماز جسارت می کرد، این عبادت به درد نمی خورد و صاحب این عبادت در قعر جهنم است، چون این عبادت مبتنی بر آن معرفت اللهی؛ یعنی معرفت امام زمان و اطاعت از ولی الله اعظم نیست و عبادتی اینگونه نیز کارساز نیست و البته که در تاریخ نمونه های اینچنین بسیار است مانند خوارج. خوارج کسانی بودند که عبادت زیاد می کردند، ولی چون عبادت آنها اطاعت ولیِ معصوم را نداشت بی فایده بود. از خوارج داستانی نقل شده که عده ای از آنها ایستاده بودند که یک جوانی با همسر باردارش از آنجا عبور می کردند. یکی از خوارج از جوان می پرسد که تو علی (ع) را دوست داری؟ جوان در پاسخ می گوید: مگر می شود کسی امیرالمومنین را دوست نداشته باشد، بله دوست دارم. یکی از این خوارج اول شکم زن باردار را پاره می کند و بچه را می کشد و بعد همسرش را و بعد هم خود جوان را و حرکت می کنند و می روند. بعد از مدتی از کنار باغی می گذرند یکی از آن ها سیبی از درخت می کند و آنها با هم بحث می کنند، همان کسی که جوان و زن و فرزندش را کشته می گوید این گناه بزرگی است که تو انجام دادی و این سیب را بدون اجازه صاحبش کندی طرف مقابل می گوید تو الان جان سه نفر را گرفتی این گناه نیست و . . . همه اینها نتیجه عبادتی است که مبتنی بر شناخت و معرفت نباشد.
شب عاشورا هم در هر دو لشکر هم لشکر امام حسین (ع) و هم لشکر دشمن هر دو طرف افرادی نماز شب می خواندند ولی نماز شبی که مبتنی بر معرفت ولایت نباشد فایده ای ندارد. البته اینگونه نیست که این گروه از مسلمانان مربوط به زمان هالی گذشته باشند، بلکه امروزه نیز هستند کسانی که همه واجبات و مستحبات دینی خود را انجام می دهند اما شناختی صحیح از امام زمانشان ندارند.
چرا لازم است امام زمان را بشناسیم چون شناخت خدا، شناخت امام زمان است. حضرت علی می فرمایند: «کسی وارد بهشت نمی شود مگر اینکه امام زمان خود را بشناسد». پس مدار بهشت رفتن و مدار جهنم رفتن یک چیز است و آن بحث تبعیت از امام و شناخت امام زمان است. یعنی خداشناسی واقعی و کامل منطو به شناخت امام زمان خود است. امام صادق (ع) در روایت ارزشمندی کمترین درجه معرفت امام را معرفی می کند؛ حضرت فرمودند : آن درجه کم از معرفت امام این است که بدانی امام هم تراز پیامبر است غیر از درجه نبوت (یعنی در بحث اطاعتش در بحث ولایت تشریحی وتکوینی ) و وارث پیامبر است و اطاعت از امام اطاعت از خداست که حضرت می فرمایند: پایین ترین درجه معرفت این است که تسلیم محض امام خود باشیم، اگر این گونه شدیم خدا شناس می شویم. 5 همین کلام امام صادق تفسیر کلام سید الشهدا هم هست.
ادامه دارد.....