در اسلام، آنچه منجر به شهادت، يعني مرگ آگاهانه در راه هدف مقدس‏، مي‏گردد به صورت يک اصل در آمده است و نام آن جهاد است. فعلا نمي‏توانيم به تفصيل درباره ماهيت اين اصل بحث کنيم که آيا ماهيت دفاعي‏ دارد يا تهاجمي؟ و اگر ماهيت دفاعي دارد آيا منحصر است به دفاع از حقوق شخصي و حداکثر حقوق ملي و يا شامل حقوق انساني از قبيل آزادي و عدالت مي‏شود؟ و آيا توحيد جزء حقوق بشري و انساني است يا نه؟ و اساسا خود اصل جهاد آيا با حق آزادي منافي است يا نه؟ اينها بحثهاي دلکش و مفيدي است که در جاي خود بايد طرح شود. اينجا همين قدر مي‏گوئيم که اسلام‏ ديني نيست که بگويد اگر کسي به طرف راست چهره‏ات سيلي زد طرف چپ را جلو ببر، و ديني نيست که بگويد: کار خدا را به خدا و کار قيصر را به‏ قيصر وابگذار. و همچنين ديني نيست که ايده مقدس اجتماعي نداشته باشد و يا کوشش در راه دفاع يا بسط آن‏ ايده را لازم نشمارد


قرآن کريم، سه مفهوم مقدس را در بسياري از آيات خود، توأم آورده‏ است: ايمان، هجرت و جهاد. انسان قرآن، موجودي‏ است وابسته به ايمان و وارسته از هر چيزي ديگر. اين موجود وابسته به‏ ايمان براي نجات ايمان خود هجرت مي‏کند و براي نجات ايمان جامعه و در حقيقت براي نجات جامعه از چنگال اهريمن بي ايماني جهاد مي‏نمايد. در اينجا اگر بخواهيم آيات مربوط به اين موضوع و يا روايات وارد در اين‏ باب را بياوريم، سخن به درازا مي‏کشد، به شرح چند جمله از يک خطبه نهج‏ البلاغه اکتفا مي‏کنيم: در قسمت اول مي‏فرمايد: «ان الجهاد باب من ابواب الجنة فتحه الله‏ لخاصة اوليائه» همانا جهاد دري از درهاي بهشت است، دري است که‏ خداوند اين در بهشتي را به روي همه کس نگشوده است


هر فردي لياقت ندارد که باب الجهاد به رويش گشوده شود، هر فردي‏ شايستگي مجاهد بودن ندارد، خداوند اين در را به روي دوستان خاص خويش‏ گشوده است، مجاهدين بالاترند از اينکه بگوئيم مساوي با اولياء الله‏ هستند مجاهدين مساوي با خاصة اولياء الله مي‏باشند قرآن مي‏گويد: بهشت داراي هشت در است، چرا؟ آيا به اين جهت که‏ ازدحام جمعيت نشود درهاي متعدد دارد. ميدانيم که آن جهان، جهان تزاحم‏ نيست، همانطور که خداوند حساب همه بندگان را در يک لحظه مي‏رسد «و هو سريع الحساب»، هيچ مانعي نيست که همه بندگان از يک در و در يک لحظه‏ وارد بهشت شوند لهذا مسأله نوبت و صف کشيدن آنجا مطرح نيست، آيا يک‏ امر تشريفاتي است؟ شخصيتها و اعيان و اشراف از يک در و ديگران از در ديگر مي‏روند؟ باز مي‏دانيم که اين مسائل در آنجا نمي‏تواند مطرح باشد
آيا مردم به حسب مشاغل طبقه بندي شده‏اند که مثلا فرهنگيان از يک در و کسبه از در ديگر و کارگرها از در ديگر؟ همه اينها در نشئه‏اي که جز ايمان‏ و عمل و تقوا عاملي وجود ندارد بي معني است. پس چرا؟ در آنجا درجات است نه طبقات، هر يک از ايمان و عمل و تقوي داراي‏ مراتب و درجاتي است، هر کس و هر گروهي در يک گروه از ايمان و يک‏ گروه از عمل و يک گروه از تقوا هستند، هر گروهي از نردبان تکامل مقدار معيني بالا رفته‏اند، به تناسب رفعتي که از نظر تکامل، در اين جهان کسب‏ کرده‏اند در آن جهان دري به روي آن گشوده مي‏شود. آن جهان، تجسم ملکوتي‏ اين جهان است. دري که مجاهدين و شهدا از آن در وارد مي‏شوند، و در حقيقت بهشتي که براي آنها آماده است، دري است که خواص اولياء الله از آن در به جوار قرب الهي نائل مي‏گردند


در قسمت دوم مي‏فرمايد «و هو لباس التقوي». جهاد جامه تقوا است


قرآن در سوره مبارکه اعراف سخن از جامه تقوا آورده است.