از احادیث و سیره پیغمبر (ص) به خوبی استفاده می شود که آنجناب چون ملاحظه می فرمود که: همه اصحاب قابلیت و استعداد تحمل علوم نبوت را ندارند و اوضاع روز هم چندان مساعد نیست. لیکن مسلمین خواهی نخواهی روزی به آنها نیازمند می گردند لذا علی بن ابیطالب (ع) را بدین منظور برگزید و اثقال علوم نبوت و معارف اسلام را نزدش ودیعه گذاشت و شب و روز در تعلیم و تربیتش کوشش می نمود. در اینجا لازم است احادیثی در این باره، نقل شود تا حقیقت روشن گردد.


علی (ع) در دامن پیغمبر تربیت شد و همیشه با وی بود.[1]


پیغمبر به علی (ع) می فرمود: خدا به من دستور داده که ترا به خویش نزدیک گردانم و علومم را تعلیم تو نمایم. تو هم باید در حفظ و ضبط آنها کوشش کنیو بر خدا لازم است که ترا تأیید کند. [2]


علی (ع) می فرمود: هر چه را از رسول خدا شنیدم فراموش نکردم. [3]


علی (ع) می فرمود: پیغمبر (ص) ساعتی را در شب و ساعتی را در روز به من اختصاص داده بود که خدمتش مشرف می شدم. [4]


به علی (ع) عرض شد: چرا شما از بقیه اصحاب بیشتر حدیث دارید؟ پاسخ داد: من هر وقت چیزی از پیغمبر سئوال می کردم جواب می داد و هر وقت ساکت می شدم خودش، ابتداء بسخن می کرد. [5]


علی (ع) می فرماید: رسول خدا (ص) به من فرمود: سخنان مرا بنویس. عرض کردم: یا رسول الله! می ترسی فراموش کنم؟ پاسخ داد: نه، زیرا از خدا خواسته ام که ترا حافظ و ضبط کننده قرار دهد. لیکن باید مطالب را برای شرکای خودت و امام های از اولادت ضبط کنی. به برکت وجود امامان است که باران بر مردم نازل می شود و دعایشان مستجاب می گردد و بلاها از سرشان رفع می شود و رحمت از آسمان نازل می گردد. سپس به حسن (ع) اشاره نموده فرمود: این اولین امام بعد از تو است. سپس به حسین (ع) اشاره نموده فرمود: این دومین آنها است بعداً فرمود: ائمه از اولاد حسین خواهند بود. [6]