جلالی: مراد از غیبت صغری و کبری چیست؟


هوشیار: امام دوازدهم دو مرتبه از دیده مردم مخفی شد. مرتبه اول از سال تولدش 255 یا 256 یا از سال وفات پدرش – 260 – شروع شد و تا سال «329» امتداد یافت. در طول این مدت گر چه از نظر عامه مردم غائب بود لیکن ارتباطات کاملاً منقطع نبود بلکه نواب خدمتش رسیده و احتیاجات مردم را مرتفع می نمودند. غائب بودن در این 74 یا 69 سال را غیبت صغری گویند.


غیب دوم از سال «329» که سال انقراض نیابت نواب بود، شروع شد و تا زمان ظهور امتداد دارد. این را غیبت کبری می گویند. پیغمبر اکرم و ائمه اطهار (ع) قبلاً از وقوع این دو غیبت خبر داده بودند. از باب نمونه:


احاق بن عمار می گوید: از حضرت صادق شنیدم که می فرمود: قائم را دو غیبت خواهد بود یکی طولانی و دیگری کوتاه. در غیبت اول شیعیان خاص جایش را می دانند ولی در دومی جز خواص دوستان دینی او کسی از جایش اطلاع ندارد. [1]


امام صادق (ع) فرمود: حضرت صاحب الامر دو غیبت دارد، یکی از آنها به قدری طولانی می شود که گروهی می گویند: مرده است. گروهی می گویند: کشته شده است. گروهی می گویند: رفته است. فقط عده معدودی باقی می مانند که به وجود آنجناب عقیده دارند و ایمانشان ثابت و استوار است. در آن زمان کسی از جایگاه آن حضرت اطلاع ندارد مگر خدمتکار مخصوصش [2] و «هشت» حدیث دیگر.