نائب چهارم امام عصر (ع) شیخ ابوالحسن علی بن محمد سمری بوده است. ابن طاوس درباره اش می نویسد: امام حسن عسکری و امام هادی علیه السلام را خدمت نموده و آن دو امام با وی مکاتبه داشتند و توقیعات زیادی برایش مرقوم فرمودند و از وجوه و موثقین شیعیان بوده است. [1]


احمد بن محمد صفوانی می گوید: حسین بن روح، علی بن محمد سمری را به جای خویش نصب کرد تا به کارهایش رسیدگی کند. اما هنگامی که وفات علی بن محمد نزدیک شد جمعی از شیعیان خدمتش رسیدند تا از جانشینش سئوال نمایند فرمود. مأمور نیستم کسی را به نیابت منصوب کنم. [2]


احمد بن ابراهیم بن مخلد می گوید: روزی علی بن محمد سمری بدون مقدمه فرمود: خدا علی بن بابویه قمی را رحمت کند. حاضرین تاریخ این کلام را یادداشت نمودند. بعداً خبر رسید که علی بن بابویه در همان روز از دنیا رفته است. خود سمری هم در سال «329» وفات نمود.[3]


حسن بون احمد می گوید: چند روز قبل از وفات علی بن محمد سمری خدمتش حاضر بودم نامه ای را که از ناحیه مقدسه صادر شده بود برای مردم قرائت نمود، بدین مضمون: ای علی بن محمد سمری! خداوند پاداش برادرانت را در مرگ تو بزرگ گرداند، زیرا تا شش روز دیگر اجلت خواهد رسید. کارهایت را جمع و جور کن، لیکن کسی را جانشین قرار نده زیرا بعد از این غیبت کامل واقع خواهد شد. من تا هنگامیکه خدا اذن ندهد و زمانی طولانی نگذرد و دلها را قساوت نگیرد و زمین از دستم پر نشود آشکار نخواهم شد. در بین شما کسانی پیدا خواهند شد که ادعای رؤیت نمایند لیکن آگاه باشید که: پیش از خروج سفیانی و صیحۀ آسمانی هر کس ادعای رؤیت کند دروغگوست.[4]


نیابت چهار نفر مذکور در بین شیعیان معروف است. گروهی هم به دروغ این منصب را ادعا نمودند ولی چون برهانی نداشتند دروغشان ثابت گشت و رسوا شدند مانند: حسن شریعی، و محمد بن نصیر نمیری، و احمد بن هلال کرخی، و محمد بن علی بن بلال، و محمد بن علی شلمغانی و ابوبکر بغدادی.


این بود اطلاعات من راجع به نواب. از مجموع این مدارک به صحت ادعای آنان، اطمینان حاصل می شود.


دکتر: من در این زمینه سئوالاتی داشتم ولی اجازه دهید برای جلسه بعد بماند، چون امشب بحثمان خیلی طولانی شد.