montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net
montazar.net

علایم و شرایط ظهور- بخش پنجم
* خسف بیداء
یکی دیگر از علایمی که برای ظهور حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به آن اشاره شده خسف بیداء است. واژة «خسف» به معنای فرو رفتن در زمین و «بیداء» نام منطقه ¬ای بین مکه و مدینه است. از این نشانه به عنوان یکی از نشانه های حتمی ظهور یاد شده و در روایات متعدد به آن اشاره شده است. البته باید توجه داشت که این نشانه در کنار سایر علایم حتمی معمولاً ذکر می ¬شود و یکی از پنج علامتی است که در روایات متعدد به عنوان نشانه¬ های حتمی قبل از ظهور از آنها نام برده شده است. در اکثر روایات فقط نام این نشانه ذکر شده و معمولاً از ویژگی آن چیزی به میان نیامده است و فقط در روایات محدودی به توضیح پیرامون آن پرداخته شده است.
منظور از این نشانه که حالتی اعجاز گونه دارد این است که لشکری از سفیانی به قصد جنگ با امام زمان (علیه السلام) عازم مکّه می ¬شوند، و در منطقة بیداء به امر خدا به زمین فرو می ¬روند. مرحوم نعمانی در کتاب غیبت خود در باب 14 حدیثی طولانی ذکر می¬ کند. این حدیث که روایت 67 است دارای سندهای متعدد است و برخی از سندها معتبر می ¬باشند از امام باقر (سلام الله علیه) نقل شده که قسمتی از آن امام می ¬فرماید «فَیَنزِلُ اَمیرُ جَیشِ السُفیانیَّ البَیداءَ فَنادی منادٍ مِنَ السَّماء: یا بَیداء اُبیدِی القَومَ. فَیَخُسِفُ بِهِمُ.... پس فرود می ¬آید سپاه سفیانی در بیداء پس ندا دهنده¬ ای از آسمان ندا می ¬دهد: ای بیداء آن قوم را از بین ببر. پس آن دشت آنها را به درون خود می ¬برد.
این علامت آنقدر مورد اعتماد علما و فقها بوده است که در کتب فقهی خود در باب نماز در مکان مکروه به این مکان اشاره کرده و ضمن بیان کراهت نماز در آنجا گفته ¬اند که لشکر سفیانی در این منطقه به زمین فرو می ¬رود.

* خروج یمانی
یکی دیگر از علامت های حتمی ظهور خروج یمانی است. وی که گویا مردی از یمن است همزمان با خروج سفیانی قیام می-کند و مردم را به حق و راستی و عدالت دعوت می¬ کند. در روایات از چگونگی امر او چیزی به میان نیامده است و تنها مطلبی که می¬ توان از این علامت گفت این است که خروج او یکی از 5 علامت حتمی بوده و پرچم و ندای او هدایتگري است.
از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است: خُروُجُ السَّفیّانی و الیَمانی وَ الخُراسانی فی سَتَهٍ واحِدَةٍ ... و لَیسَ فِی الرّایات رایَةٌ اَهدی مِن رایَةِ الیَمانی؛ خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یک سال است ... و در میان پرچم ها راهنماتر از پرچم یمانی نیست. (غیبت نعمانی، ب14، ح13)

* ندای آسمانی
یکی دیگر از نشانه ¬های حتمی ظهور که در کنار سفیانی، بیشترین روایات را به خود اختصاص داده صیحه و ندای آسمانی است. منظور از صیحه، صدایی است که در آستانة ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) طنین انداز شده و همة مردم آن را می ¬شنوند.
در روایات، غیر از صیحه، از تعابیر دیگر همچون «نداء» ، «صوت» و «فزعه» نیز استفاده شده است. به نظر می ¬رسد با توجه به لغت و روایات، ندا و صوت همان صیحه باشند و اینها مترادفند. امّا اینکه آیا فزعه نیز همان ندا است یا با آن فرق دارد محلّ بحث است. عده¬ ای معتقدند که چون صیحه باعث فزع شده و در روایتی نیز تعبیر امام علی (علیه السلام) چنین است «صَیحَةٌ فی شَهرِ رَمَضان تُفزِعُ؛ صدایی در ماه رمضان که در فزع می ¬اندازد.» (غیبت نعمانی، ب14، ح17) پس مراد از فزع همان صیحه است. و برخی معتقدند که این دو متفاوتند و مراد از فزع همان خسوف و کسوف بی سابقه¬ ای است که در رمضان رخ می ¬دهد و باعث وحشت عمومی می ¬شود.
در مورد این نشانه باید به چند مطلب اشاره کرد:

الف) این ندا آیا در ماه رمضان خواهد بود؟
ب) آیا یک ندا خواهد بود و یا چند ندا؟ و ندا دهنده چه کسی است؟
ج) محتوا و مضمون ندا چیست؟
د) آیا ندا فقط مربوط به حضرت است و مردم را به سوی او دعوت می ¬کند و یا ندای باطل و گمراه کننده نیز خواهد بود؟

به نظر می ¬آید اظهار نظر قطعی و یقینی بسیار مشکل باشد، زیرا آنچه در روایات به عنوان یک علامت حتمی در کنار سایر علایم از آن نام برده شده اصل وجود ندا و صدای آسمانی است و می¬توان گفت چنین علامتی از سوی ائمه بزرگوار بیان شده است، اما اینکه این ندا یکی است یا متعدد و در چه زمانی رخ خواهد داد به علت اضطراب در روایات و ضعف سند برخی آنها از یک طرف، و احتمال بدا در تحقّق بعضی آنها قابل پیش بینی نیست. البته می ¬توان چند اظهار نظر تقریباً قطعی و یقینی بیان کرد:
1ـ در صورت تحقّق این علامت، وقوع آن به گونه ¬ای خواهد بود که همه مردم را متوجه ظهور خواهد کرد و بشارت ظهور را به همراه خواهد داشت.
2ـ محتوا و مضمون ندا معرفي و حقانیّت حضرت مهدی (علیه السلام) خواهد بود به گونه ای که مردم به درستی آن را درک کرده و متوجّه می ¬شوند که وی همان موعود و منجی حقیقی می ¬باشد. در حدیث صحیح آمده ابن ابی يعفور می ¬گوید: امام صادق (علیه السلام) به من فرمود: امسک بیدک هلاک الفلانی [اسم رجل من بني العباس] و خروج السفياني و قتل النفس و جيش الخسف والصوت. قلت: و ما الصوت، أهو المنادی؟ فقال : نعم و به یعرف صاحب هذا الامر؛ هلاک فلانی (مردی از بنی عباس را نام برد) را با دستت نگه دار و خروج سفیانی و کشته شدن نفس (زکیّه) و سپاهی که در زمین فرو می ¬رود و آواز را. پرسیدم: صوت چیست، آیا همان منادی است؟ فرمود: آری و صاحب این امر به وسیله او شناخته می ¬شود. (غیبت نعمانی، ب14، ح16)
3ـ با توجه به کینه توزی و دشمنی شیطان نسبت به فرزندان آدم و سعی در گمراه نمودن آنان، قطعاً او در این زمینه ساکت نبوده و به دنبال آن خواهد بود که به صورتی مردم را دچار سرگردانی و حیرت کند و لذا ممکن است از طرف او نیز ندایی به گوش برسد و به شکلی باعث سردرگمی شود.
زراره می¬گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: عَجِبتُ اَصلَحَکَ الله وَ اِنی لَاَعجَبُ مِنَ القائِمُ کیفَ یُقاتِلُ مَعَ ما یَرَونَ مِن العَجائِبِ مِن خَسفِ البَیداء بالجَیشِ وَ من النِّداء الّذی تَکوُنُ مِنَ السَّماء؟ فقال: اِنَّ الشَّیطانَ لا یَدعَهُمُ حَتّی ینُادی کَما نادی بِرَسوُل الله (صلی الله علیه و آله و سلم) یَومَ العَقبَة؛ در شگفتم خداوند [امر] شما را اصلاح کند (یا شما را به سلامت دارد) و من در عجبم از قائم (علیه السلام) که چگونه با او جنگ می ¬کنند با وجود آنچه از شگفتی ها می¬ بینند از فرو بردن زمین سپاه را و آن صدا که از آسمان می ¬باشد؟ پس حضرت فرمود: همانا شیطان آنان را رها نمی¬ کند تا جایی که ندا کند، همچنان که [مربوط] به رسول خدا در روز عقبه ندا کرد و (این روایت از جهت سند معتبر است). (غیبت نعمانی، ب14، ح29)
هرچند که در صورت تحقّق چنین صدایی ، قطعاً این صدا با ندای دعوت به سوی حضرت متفاوت بوده و اگر انسان به آن دو ندا توجه کرده و با هم مقایسه کند پی به صحّت و درستی ندای حق می ¬برد. زیرا اگر صدای شیطان واقعاً حالتی معجزه مانند داشته باشد و امکان تشخیص برای مردم نباشد قطعاً با هدف از علامت ندا برای ظهور منافات خواهد داشت و این خود نوعی تقویت جبهه باطل است در حالي که هدف از وجود علامت توجّه دادن مردم به قیام حضرت است.

در این زمینه باید به دو گونه روایات توجه داشت:
الف) روایاتی که تصریح دارد ندایی که مربوط به امام زمان (علیه السلام) است از طرف آسمان به گوش می ¬رسد و ندایی که از جانب ابلیس است از زمین است، یعنی تفاوت آسمانی و زمینی بودن در نداها وجود دارد و این برای مردم قابل تشخیص است. امام باقر (علیه السلام) فرمود: لابُدَّ مِن هذَینِ الصَّوتَینِ قَبلَ خُروُج ِالقائِم صَوتٌ منَ السَّماءِ وَ هُوَ صَوتُ جَبرئیل [باِسمِ هذا الاَمرِ وَ اسمِ اَبیه] وَ الصَّوتُ الثانی مِنَ الاَرضِ وَ هُوَ صوتُ إبلیس اللّعین؛ ناگزیر و بدون شک قبل از خروج قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) این دو صدا بر خواهد خاست، صدایی از آسمان و آن آوای جبرائیل است [به نام صاحب این امر و اسم پدرش] و صدای دوم از زمین است که آن صدای ابلیس لعین است. (غیبت نعمانی، ب14، ح13)
ب) روایاتی که در آنها از تشخیص این دو صدا صحبت شده است. این روایات معمولاً از جهت سند نیز معتبر است. زراره می ¬گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که می ¬فرمود: ینُادی مَنادٍ مِنَ السَّماء «اِنَّ فُلاناً هُوَ الاَمیر و یَنادی منادٍ «اِنَّ عَلِیًّا وَ شیعَتُهُ هُمُ الفائِزوُن» قُلتُ: فَمَن یُقاتِلُ المَهدِیَّ بَعدَ هذا؟ فَقال: اِنَّ الشَّیطانَ ینَادی» اِنَّ فُلاناً وَ شیعَتَهُ هُمُ الفائِزوُن [ لِرَجُلِ مِن بَنی اُمَیَّه] قُلتُ: فَمَن یَعرِفُ الصّادِقَ مِنَ الکاذِب؟ قال: یَعرِفُهُ الَّذینَ کانوُا یَروونَ حَدیثَنا وَ یَقوُلوُن اِنَّهُ یَکوُنَ قَبلَ اَن یَکوُنَ وَ یَعلَموُنَ اَنَّهُم هُمُ المُحِقوُن الصّادِقون؛ ندا کننده ¬ای از آسمان ندا می¬ کند که «فقط فلاني امیر است» و آواز دهنده¬ ای دیگر ندا می¬ کند «فقط علی (علیه السلام) و پیروان او پیروزند». گفتم: پس چه کسی پس از این با مهدی (علیه السلام) می جنگد؟ فرمود: شیطان آواز می ¬دهد «همانا فلانی و پیروانش پیروزند» ـ شعار به نفع مردی از بنی امیّه ـ عرض کردم: پس چه کسی می ¬تواند راست را از دروغ باز شناسد؟ امام فرمودند: آن را می ¬شناسد کسانی که احادیث ما را روایت می ¬کنند و آن را بیان می ¬کنند قبل از آن که واقع شود و می ¬دانند که آنان دارای حقّند و صادق می ¬باشند. (غیبت نعمانی، ب14، ح28)
شاید بتوان گفت مراد امام این است که کسی كه قبل از وقوعش بدان اعتقاد دارد آن را می ¬شناسد توانایی تشخیص را خواهد داشت ولی کسی که منکر بوده و در این انکار پافشاری دارد و خود را در دام شیطان قرار داده و حاضر به پذیرش کلام راویان احادیث نباشد ممكن است به انحراف دچار شود. امام صادق (علیه السلام) در روایتی در پاسخ به چگونگی شناخت حق از باطل می ¬فرماید: یُصَدِّق بِها اِذا کانَت مَن کانَ مُؤمِناً بِها قَبلَ اَن تَکوُنَ اِنَّ الله عَزَّوَجَلّ یقوُل: اَفَمَنُ یَهدی اِلَی الحَقِ اَحَقَّ اَن یُتَّبَع امَّن لا یَهدِّی اِلاّ اَن یُهدی فَما لَکُمُ کَیفَ تَحکُموُن» (یونس/35)؛ هنگامی که آن واقع شد کسی که مؤمن بوده و قبل از وقوعش بدان ایمان دارد آن وقت هم آن را تصدیق می¬ کند همانا خدای عزوجل می ¬فرماید : «آیا کسی که به سوی حق هدایت می -کند شایسته ¬تر است که مورد پیروی قرار گیرد یا آن کس که خود راه نمی ¬یابد مگر این که هدایت شود پس چیست شما را چگونه حکم می ¬کنید» (غیبت نعمانی، ب14، ح32)
از این روایات استفاده می¬شود که سربلندی و نجات در هنگام وقوع این پدیده بزرگ به چگونگی حرکت اعتقادی و زندگی آدمی بستگی دارد و کسی که در دوران قبل از واقعه به کج فکری دچار گشته باشد و در انتخاب راه دقت نکرده باشد و در باطل گام بردارد، در هنگام حادثه نیز تشخیص خوبی نخواهد داشت. و شاید روایاتی که محتوای ندا را حقانیت امام علی (علیه السلام) بیان کرده¬ اند چنین پیامی را نیز در خود جای داده باشد.
ادامه دارد . . . .


نویسنده: مهدی یوسفیان
علایم و شرایط ظهور- بخش پنجم


در خواست عضویت جهت دریافت ایمیل
نام:
ایمیل:
montazar.net

نظر سنجی
مایلید در کدام حوزه مطالب بیستری در سایت گذاشته شود؟
معارف مهدویتغرب و مهدویت
وظایف ما در عصر غیبتهنر و فرهنگ مهدویت
montazar.net

سایت های وابسته